• KONU BAŞLIKLARI
• YAZIM KURALLARI

* Bildiri özetleri ve tam metinleri Türkçe ve İngilizce dillerinde hazırlanabilir.

** Özet ve bildirilerinizi word formatında yoruksempozyumu@balikesir.edu.tr adresine göndermeniz gerekmektedir.

“Anadolu’ya Göçün İzleri: Yörüklerin Tarihsel Yolculuğu”

Orta Asya Kökeni ve Türk Göçleri

• Göçebe bozkır kültürü ve Yörüklerin kökeni

• Oğuz boylarının tarihsel yapısı

• Büyük Selçuklu ve Anadolu Selçuklu döneminde Yörük hareketliliği Anadolu’ya Göç Dalgaları ve Yerleşim Stratejileri

• 11. yüzyıldan itibaren Anadolu’ya giren Türk boyları

• Bizans sınır bölgelerine yerleştirme politikaları

• Yörüklerin Batı Anadolu, özellikle Kazdağı – Madra – Toroslar hattında yayılışı

• Uç bölgelerinde (Balıkesir, Bergama, Manisa çevresi) iskân örnekleri Osmanlı Döneminde Yörük Teşkilatlanması

• Yörüklerin Osmanlı’da askeri ve ekonomik sistem içindeki yeri (Yörük teşkilatı, “ocaklık” sistemleri)

• Tahrir defterlerinde Yörük cemaatleri

• Sürgünler, yerleştirme politikaları, “iskan” ve “sürgün yörüğü” kavramları Göç – Yerleşiklik – Kimlik

• Göçerlikten yarı-göçerlik ve yerleşik hayata geçiş

• Göç yolları, yayla-kışlak düzeni

• Coğrafyanın kimlik üzerindeki etkisi (dağlık alanlar, yaylalar vs.) Balıkesir ve Çevresindeki Yörük Yerleşimleri

• Madra, Kazdağı, Sındırgı, İvrindi, Dursunbey hattındaki tarihsel Yörük varlığı

• Yerel arşivler, halk anlatıları, mezar taşları ve yer isimlerinden göç izleri

“Kimlik, Aidiyet, Direnç: Yörük Kimliğinin Tarihsel Süreci”

Yörük Kimliği Nedir?

• Etnik, kültürel ve yaşam biçimi temelli kimlik tanımı

• “Yörüklük” kimliğinin kendi içindeki çeşitliliği (Türkmen, Tahtacı, Sarıkeçili vb.)

• Kimliğin halk anlatıları, ritüeller, kıyafet, müzik, dil ve davranışla dışavurumu Aidiyet Mekânları ve Hafızası

• Yaylalar, kışlaklar, köyler: mekânla kurulan aidiyet ilişkisi

• Mezarlıklar, türbeler, “ocaklar”, kutsal alanlar üzerinden kimliğe bağlılık,

  • Göç yolları ve dağlar: fiziki coğrafyanın aidiyetle birleşmesi Devletle İlişkiler ve Direnç Biçimleri

• Osmanlı ve Cumhuriyet döneminde iskân politikalarına karşı direniş

• Vergi, askere alma, sürgün gibi baskılara karşı toplumsal tepki

• Modernleşme ve zorunlu yerleşime karşı kültürel direnç

• Cumhuriyet döneminde “köylü”, “dağlı”, “göçebe” gibi dıştan kimlik dayatmalarına karşı tavır Modernleşme, Asimilasyon ve Kimlik Erozyonu

• Eğitim, medya, şehirleşme ile gelen değişimler

• Genç kuşaklarda Yörük kimliğinin zayıflaması

• “Köken unutulması” ve kimliğin yeniden inşası girişimleri Kültürel Direnç ve Yeniden Sahiplenme

• Yerel dernekler, festivaller, sempozyumlar yoluyla kimlik koruma çabaları

• Halk müziği, folklor, yemek ve dil üzerinden kimliğin yeniden sahiplenilmesi

• “Yörük olmakla gurur duymak” söyleminin yükselmesi – kolektif hafızanın güçlenmesi

“Osmanlı’dan Cumhuriyete Yörük-Türkmenler”

Yörük teşkilatı”nın örgütlenmesi: askeri ve vergi yükümlülükleri

• “Yaylak – kışlak” sistemi içinde göçerlik düzeni

• Osmanlı’nın göçebe nüfusu denetim altına alma politikaları

• Tahrir ve sürgün defterlerinde Yörük cemaatleri

• “Ehl-i örf” ile Yörükler arasındaki gerginlikler

• Osmanlı’nın yerleşik hayata geçirmeye çalıştığı Yörüklere karşı direniş biçimleri

• Devletin “verimli toprakları kontrol etme” politikaları

“Yörük Kültüründe Sözlü Tarih ve Halk Edebiyatı”

Sözlü Tarih ve Kuşaktan Kuşağa Aktarım

• Yaşlı kuşak anlatıları, göç yolları ve hafıza mekânları

• Yörüklerde bireysel ve kolektif hafızanın aktarım yolları

• Sözlü tarih çalışmalarının derlenme biçimi: yöntem, etik, örnekler Yörük Halk Edebiyatında Türler ve Temalar

• Maniler, ağıtlar, ninniler, masallar, destanlar

• Zeybek türkülerinde kahramanlık ve kimlik

• Aşk, doğa, gurbet ve göç temaları etrafında biçimlenen anlatılar Anlatıcılar ve Performans Kültürü

• Âşıklar, halk hikâyecileri, masal anlatıcıları (anlatma biçimleri, dil, ezgi)

• “Dede”, “Ana” ya da “Ocaklı” figürlerinin anlatıdaki konumu

• Balıkesir yöresinde anlatıcıların profili (sahadan örnekler) Sözlü Kültürün Kayıt Altına Alınması ve Dijital Arşivler

• Derleme çalışmaları ve halkbilimsel belgeler

• Yörük anlatılarının kaybolmaması için dijital bellek çalışmaları

• Belgesel, ses kayıtları, yazılı metinler üzerinden aktarım ve koruma

Sözlü Anlatılarda Kimlik ve Hafıza İnşası

• Anlatılarla kimliğin yeniden üretimi

• Hatırlama ve unutma mekanizmaları

• Yörük olmanın anlatı yoluyla aktarımı

“Balıkesir ve Çevresinde Yörük Yerleşimleri”

Kazdağı’ndan Madra’ya: Yörüklerin Göç ve Yerleşim Coğrafyası

• Yörüklerin tarihsel yaylak-kışlak düzeni

• Kazdağı, Madra, Sındırgı, Dursunbey, İvrindi gibi bölgelerdeki Yörük yerleşimleri

• Yer adlarında Yörük izleri (örnek: Keçideresi, Karaaşık, Yörükler Mahallesi) Balıkesir’de Yörük Kültürünün Güncel Temsilleri

• Yerel festivaller, dernekler, folklor ekipleri

• Kıyafet, müzik, yemek kültüründe yaşatılan gelenekler

• Genç kuşakta Yörük kimliğiyle ilgili algılar Sözlü Tarih ve Yerel Hafıza Kaynakları

• Balıkesir Yörüklerinden derlenmiş anılar, anlatılar, ağıtlar

• Türbeler, ziyaret yerleri ve “ocak” mekanlarının kültürel rolü

• Sözlü kültürün arşivlenmesi için yapılan yerel çalışmalar Balıkesir Yörüklerinin Osmanlı ve Cumhuriyet Arşivlerindeki Yansımaları

• Osmanlı tahrir defterlerinde Yörük cemaatleri

• Cumhuriyet dönemindeki iskân politikaları ve etkileri

• Arşiv belgeleriyle tarihsel sürekliliğin izlenmesi

“Göçebe İmparatorluklardan Yerleşik Hayata Yörüklerin Dönüşümü”

Göçebe Düzenin Özellikleri

• Yaylak-kışlak sistemi, sürü ekonomisi, doğayla iç içe yaşam

• Göçerlikte aile yapısı, karar alma, dayanışma ilişkileri

• Yörük obası ve oba içi örgütlenme biçimleri Devlet Politikaları ve Zorunlu Yerleşim

• Osmanlı döneminde tımar sistemine bağlı iskân çabaları

• 16. yüzyıldan itibaren başlayan zorunlu yerleştirme uygulamaları

• Cumhuriyet döneminde modernleşme ve “yerleşik köylü” ideali Yerleşik Hayata Geçişin Sosyal Sonuçları

• Mekânla kurulan yeni ilişkiler (köy, mahalle, tarla vb.)

• Hayvancılıktan tarıma geçiş; geçim yollarının değişimi

• Kadın, çocuk ve yaşlı rollerinde dönüşüm

• Topluluk içi statü değişimi: “ocaklı”, “aksaçlı”, “çoban” gibi rollerde kırılmalar Kimlik ve Aidiyetin Yeniden İnşası

• Göçerlikten kalma değerlerin yerleşik düzende nasıl yaşatıldığı

• Yeni kuşakların Yörüklüğü nasıl tanımladığı

• Göçer geçmişe duyulan özlem ve “romantik Yörüklük” algısı

Balıkesir Örneğinde Yerleşme Hikâyeleri

• Madra, Kazdağı, Dursunbey, Sındırgı gibi bölgelerdeki tarihsel yerleşim örnekleri

• Sözlü tarih anlatılarında yerleşik yaşama geçişin izleri

• Coğrafi, ekonomik ve politik faktörlerin yerleşimi nasıl şekillendirdiği

“Yörüklerin müzik, sanat ve Folklorunda Kimlik ve Bellek”

Yörük Müziği: Sesin Hafızası

• Yörük türkülerinde göç, aşk, ölüm ve doğa temaları

• Zeybek, bozlak, uzun hava gibi türlerin Yörük kimliğindeki yeri

• Balıkesir yöresine özgü ezgi yapıları ve yerel saz sanatçıları

• Müzik aracılığıyla aidiyet ve direnişin ifadesi Geleneksel El Sanatları ve Süsleme Dünyası

• Dokumalar: kilim, çul, keçe, yastık – motiflerin anlamları • Renk, desen ve figürlerle anlatılan kültürel kodlar

• Yörük çadırında işlevsel sanat: halı, heybe, çadır direği süslemeleri

• Kadınların sanat üretimindeki rolü: aktarım, yaratıcılık, hafıza

Yörük Folklorunda Bedensel İfade: Oyunlar ve Ritüeller

• Zeybek oyunu: duruş, ritim, simgesel anlam

• Düğünler, sünnetler, yağmur duaları gibi törenlerdeki danslar

• Yörük yaşam döngüsü içinde bedenin, giysinin ve hareketin anlamı Masal, Mani ve Ağıt: Sözlü Folklor Örüntüleri

• Halk anlatılarında kullanılan şiirsel yapı ve ritmik tekrarlar

• Ağıtların toplumsal bellekteki yeri • Kadın anlatıcıların folklorik mirası taşıma rolü Geleneksel Sanatın Günümüzdeki Yansımaları

• Dernekler, festivaller ve halk oyunları topluluklarının faaliyetleri

• Genç kuşaklarda sanat aracılığıyla kimliğin yeniden üretimi

• Balıkesir’deki yerel sanatçı ve ustaların korunması, desteklenmesi

“Ocağın Etrafında: Yörük Kültüründe Ocaklar, İnanç ve Toplumsal Hafıza”

Ocak Kavramının Tarihsel ve Sosyolojik Arka Planı

• Ocakların Alevî-Bektaşî inanç sistemindeki yeri

• Türkmen-Yörük topluluklarında ocaklılık ve soy bağlantıları

• Ocağın topluluğun belleğini, hukukunu ve inancını taşıma rolü Ocak – Dede – Talip İlişkileri

• Ocak reisinin (dede, pir) işlevi: rehberlik, arabuluculuk, öğreticilik

• Ocaklar arası hiyerarşi ve yol birliği • Dede ziyaretleri, cem ritüelleri ve toplumsal örgütlenme Ocak Kültürünün Maddi ve Manevi Mekânları

• Türbeler, ziyaret yerleri, kutsal dağ ve ağaçlar

• Ocağın fiziki yapısı: ocağın taşı, ocağın külü, evin merkezindeki yer

• Yörük çadırında ve yerleşik evlerde ocak kurgusu Ocak Etrafında Oluşan Sözlü Kültür ve İnanç Ritüelleri

• Dua, nefes, gülbenk gibi sözlü gelenek ürünleri

• Ocakta edilen yemin, ocaktan düşmek kavramı

• Ocakla ilgili efsaneler, menkıbeler ve halk anlatıları Balıkesir Yöresinde Ocaklı Topluluklar

• Madra, Kazdağı çevresindeki “ocaklı” Yörük aileler

• Bölgedeki ocaklara bağlılık biçimleri: Sahipli ocaklar, bağımsız topluluklar

• Yerel dede veya “ana” figürleri ile yaşayan pratikler Günümüzde Ocak Kültürü ve Kimlik Koruma

• Genç kuşakların ocağa bağlılık anlayışı

• Modernleşme, göç ve sekülerleşme ile yaşanan kırılmalar

• Ocakların kültürel miras olarak yeniden değer kazanmas

“Düğün, Göç, Yayla: Yörük Yaşam Döngüsünde Ritüel ve Törenler”

Göç ve Yayla Kültürü

• Yaylak-kışlak düzeni ve mevsimsel göç güzergâhları

• Göç zamanının törenleşmiş biçimi: “göç havası”, “yol uğurlaması”

• Yayla mekânlarının toplumsal hafızadaki yeri

• Balıkesir ve çevresinde kullanılan yayla rotaları (Kazdağı, Madra, Dursunbey yaylaları vb.) Düğün Ritüelleri ve Sosyal Anlamı

• Yörük düğünlerinin töresel yapısı: dünür gitme, baş bağlama, kına, gelin alayı

• Çeyiz, davul-zurna, zeybek oyunları ve “düğün yemeği”nin toplumsal işlevi

• Evlilik ritüellerinde topluluk kimliğinin inşası ve aktarımı

• Düğünlerde söylenen özel türküler, maniler ve deyişler Hareketlilik ve Kimlik

• Göç hareketinin kültürel kimliğe etkisi: “Yolda olmak” bilinci

• Göç esnasında yaşanan geçiş ritüelleri: doğum, ölüm, evlenme

• Mekâna değil, harekete bağlı aidiyet biçimleri

• Modernleşmeyle birlikte bu kültürlerin dönüşümü Sözlü Kültür ve Performans

• Göç sırasında söylenen türküler, destanlar, ağıtlar • Düğünlerde icra edilen halk oyunları ve müzik türleri

• Yayla geceleri: hikâye anlatımı, mani söyleme, doğa ile ilişki

“Yörüklerde Aile Toplum ve Dayanışma”

Aile Yapısı ve Kuşaklararası İlişkiler

• Çekirdek ve geniş aile yapısı

• Kadının, erkeğin, yaşlının ve çocuğun geleneksel rolleri

• Kuşaktan kuşağa değer ve beceri aktarımı (örneğin el sanatı, hayvancılık, töre bilgisi) Toplumsal Örgütlenme: Oba, Aşiret, Cemaat • Oba kültürünün yapısı ve işleyişi

• Aşiret içindeki akrabalık, liderlik ve karar alma süreçleri

• Topluluk içi normlar, töreler ve çatışma çözüm mekanizmaları Dayanışma Biçimleri

• İş birliği ve imece (hayvan bakımı, göç hazırlığı, düğün ve cenaze gibi törenlerde yardımlaşma)

• Misafirperverlik, paylaşma ve sosyal destek kültürü

• Akrabalık bağlarının toplumsal dayanışmadaki rolü Aile ve Toplumsal Değerlerin Sözlü Kültürde Temsili

• Aileyi yücelten atasözleri, deyimler, maniler • Dayanışmayı teşvik eden anlatılar, halk hikâyeleri ve ağıtlar

• Ana, baba, dede, nine figürlerinin sözlü anlatıdaki simgesel gücü Modernleşme ve Sosyal Değişim

• Göç, kentleşme ve eğitimle birlikte aile yapısında yaşanan dönüşüm

• Geleneksel dayanışma ağlarının zayıflaması ve yeni dayanışma biçimleri

• Yörük kimliğinin sosyal yapılar üzerinden yeniden inşası